15 zastosowań cytryny – co działa, a co jest mitem

W domowych poradnikach cytryna ma mnóstwo zastosowań – od czkawki po kamienie nerkowe. Poznaj 15 najpopularniejszych i sprawdź, które mają sens, a które mogą zaszkodzić.

Na co cytryna może pomóc?

Czkawka

Ugryzienie kawałka cytryny to jeden ze sposobów na czkawkę, które wymienia brytyjska służba zdrowia NHS – obok picia lodowatej wody czy krótkiego wstrzymania oddechu. Nie ma dowodów, że takie sposoby działają u każdego, ale wiele osób uważa, że pomagają. Jeśli czkawka trwa dłużej niż 48 godzin, idź do lekarza.

Kaszel, przeziębienie i gorączka

Ciepły napój z sokiem z cytryny i miodem może działać podobnie jak syrop na kaszel. Przy przeziębieniu pij też dużo płynów – taki napój dobrze się do tego nadaje, także przy gorączce. Miodu nie podawaj dzieciom poniżej 1. roku życia, a małym dzieciom nie dawaj gorących napojów.

Ból gardła

Zamiast płukać gardło sokiem z cytryny, płucz je ciepłą wodą z solą – to sposób polecany przez NHS (nie dla dzieci). Pomaga też picie dużej ilości wody oraz chłodne lub miękkie jedzenie. Ból gardła zwykle mija sam w ciągu tygodnia.

Kamienie nerkowe

W małych badaniach sok z cytryny zwiększał w moczu ilość cytrynianów, które chronią przed tworzeniem się kamieni. Efekt był jednak mniejszy niż w przypadku soku pomarańczowego, a danych jest za mało, żeby to zalecać. Badania dotyczyły zapobiegania kamicy, nie jej leczenia – jeśli masz kamienie nerkowe, sposób postępowania ustal z lekarzem.

Czego lepiej nie robić z cytryną?

Sok i olejek na skórę: piegi, grzybica stóp, opryszczka, migrena

Cytryna zawiera furokumaryny – związki, które w połączeniu ze słońcem mogą wywołać fitofotodermatozę. To piekący, bolesny stan zapalny skóry z pęcherzami, po którym mogą zostać przebarwienia. Dlatego nie nakładaj soku ani olejku z cytryny na skórę, zwłaszcza przed wyjściem na słońce – ani na piegi, ani na stopy, ani na usta, ani na głowę przy migrenie.

Na grzybicę stóp i opryszczkę wargową zapytaj w aptece o odpowiedni preparat. Przy częstych migrenach porozmawiaj z lekarzem.

Płukanie dziąseł i codzienne picie soku

Częsty kontakt zębów z kwasami sprzyja erozji szkliwa. W przeglądzie badań osoby, które jadły dużo kwaśnych pokarmów, miały ponad dwa razy większe ryzyko erozji zębów. Dlatego nie masuj dziąseł skórką cytryny, nie płucz ust sokiem i nie pij codziennie nierozcieńczonego soku z kilku cytryn. Krwawiące dziąsła to sygnał, żeby iść do dentysty.

Sok do nosa: katar i krwawienie z nosa

Nie wkraplaj soku z cytryny do nosa ani nie wkładaj do niego nasączonego wacika. Przy krwawieniu z nosa usiądź, pochyl głowę do przodu i uciskaj nos tuż nad nozdrzami przez 10–15 minut, oddychając ustami. Jeśli krwawienie trwa dłużej niż 10–15 minut albo pojawiło się po urazie głowy, jedź na SOR – ale nie prowadź samodzielnie.

Napój z cytryną na biegunkę

Przy biegunce pij dużo płynów, np. wodę, małymi łykami. Soki owocowe mogą jednak nasilać biegunkę, więc sok z cytryny nie jest tu dobrym pomysłem. W aptece kupisz doustny płyn nawadniający – proszek do rozpuszczenia w wodzie. Jeśli biegunka trwa dłużej niż 7 dni, jest krwawa albo pojawiają się objawy odwodnienia, skontaktuj się z lekarzem.

Reumatyzm, dna moczanowa i pasożyty

Na te dolegliwości cytryna nie ma potwierdzonego działania – ani w okładach z olejkiem, ani w codziennym piciu soku na czczo. Choroby reumatyczne, dna moczanowa i pasożyty wymagają diagnozy i leczenia u lekarza.

Zobacz też, na co stosuje się liście kapusty.

Źródła

• Hiccups – NHS, 2023
• Cough – NHS, 2023
• Sore throat – NHS, 2024
• Role of Citrus Fruit Juices in Prevention of Kidney Stone Disease (KSD): A Narrative Review – Nutrients, 2021
• New Insights Concerning Phytophotodermatitis Induced by Phototoxic Plants – Life, 2024
• Anamnestic risk factors for erosive tooth wear: Systematic review, mapping, and meta-analysis – Journal of Dentistry, 2024
• Nosebleed – NHS, 2023
• Diarrhoea and vomiting – NHS, 2023