Zobacz, co jesz.

Dorośli potrzebują 7–9 godzin snu, osoby starsze 7–8 godzin, a nastolatki 8–10 godzin – tak zaleca amerykańska National Sleep Foundation. W badaniu amerykańskich Centrów Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) wzięło udział ponad 54 tys. osób po 45. roku życia. Osoby śpiące 6 godzin lub krócej częściej niż śpiące 7–9 godzin miały otyłość, cukrzycę, chorobę wieńcową i udar. Tak samo było przy śnie 10 godzin i dłuższym, ale to związek, nie dowód, że długi sen szkodzi.

Więcej: Ile godzin spać? Co się dzieje, gdy śpisz za krótko albo za długo

Nie – kamienia nazębnego, czyli stwardniałej płytki bakteryjnej, pozbędzie się tylko dentysta albo higienistka stomatologiczna podczas skalingu. Szczotkowanie i nitkowanie sobie z nim nie poradzą, a zdrapywanie na własną rękę może uszkodzić zęby. Szczotkowanie solą, ssanie oleju i żucie sezamu nie mają potwierdzenia w badaniach, a ssania oleju nie zaleca Amerykańskie Towarzystwo Stomatologiczne. Zapobiegać pomaga mycie zębów co najmniej dwa razy dziennie przez 2 minuty pastą z fluorem i codzienne czyszczenie przestrzeni między zębami.

Więcej: Jak usunąć kamień nazębny – czy da się to zrobić w domu?

Do 400 mg kofeiny dziennie – tyle uznaje za bezpieczne dla zdrowego dorosłego unijny urząd ds. bezpieczeństwa żywności (EFSA). To ok. 4 kubki kawy parzonej albo 5 espresso, ale jednorazowo nie więcej niż 200 mg. W ciąży i podczas karmienia piersią limit to 200 mg dziennie ze wszystkich źródeł. Uwaga na kapsułki: w badaniu z 2018 r. porcje miały od 54 do 208 mg kofeiny.

Więcej: Ile kawy dziennie? Kofeina według EFSA, w ciąży, a sen, ciśnienie i serce

Nie. Regularne przyjmowanie witaminy C nie chroni przed złapaniem przeziębienia, ale skraca je średnio o 8% u dorosłych i o 14% u dzieci. Wyjątkiem są osoby poddane dużemu wysiłkowi fizycznemu – u nich suplementacja zmniejszała liczbę przeziębień o połowę. Witamina C przyjmowana dopiero po pojawieniu się objawów nie dawała w badaniach wyraźnego efektu.

Więcej: Witamina C – właściwości, zapotrzebowanie i najlepsze źródła

Szklanka soku jabłkowego (ok. 250 g) ma ok. 24 g cukru – prawie tyle co szklanka coli (ok. 25 g). Sok pomidorowy ma go ok. 6,5 g, a winogronowy ok. 35 g. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) liczy cukry z soków do cukrów wolnych, których radzi jeść najlepiej poniżej 5% energii, czyli ok. 25 g dziennie. Brytyjska służba zdrowia (NHS) zaleca łącznie najwyżej 150 ml soków i smoothie dziennie.

Więcej: Ile cukru w soku i smoothie – sok czy owoc i ile pić dziennie

Tak: w metaanalizie 8 badań z 2023 r. (116 osób) ruch po posiłku zmniejszał wzrost cukru we krwi. Najlepiej wyjść zaraz po jedzeniu – im dłużej ludzie zwlekali, tym efekt był słabszy. W badaniach sprawdzano m.in. 10 minut spaceru po każdym głównym posiłku, a dłuższy ruch nie dawał lepszego wyniku. Jeśli bierzesz insulinę lub leki, które mogą zbyt mocno obniżyć cukier, nowy plan ruchu omów z lekarzem.

Więcej: Spacer po jedzeniu a cukier po posiłku – ile minut, kiedy i dla kogo

Unijne przepisy mówią o 1 mg krótko przed snem: przy tej dawce na opakowaniu wolno napisać, że melatonina „pomaga w skróceniu czasu potrzebnego na zaśnięcie”. Lek zarejestrowany w UE dla osób od 55. roku życia ma 2 mg w tabletce o przedłużonym uwalnianiu i stosuje się go najdłużej 13 tygodni. Efekt jest skromny: w metaanalizie 19 badań melatonina skracała zasypianie średnio o 7 minut. Jeśli bierzesz leki na receptę, o łączeniu ich z melatoniną decyduje lekarz.

Więcej: Melatonina na sen – dawkowanie według badań i sytuacje, w których nie pomaga

Tak, ale niewiele: w przeglądzie 11 badań (349 osób z nadciśnieniem) sok z buraka obniżał ciśnienie skurczowe średnio o ok. 5 mm Hg. Rozkurczowego nie zmieniał istotnie, a autorzy oceniają pewność tych danych jako niską. W badaniach był dodatkiem do leczenia, nie zamiennikiem – leki przepisane przez lekarza przyjmuj tak, jak zalecił. WHO radzi też mniej soli (poniżej 5 g dziennie) i co najmniej 150 minut umiarkowanego ruchu tygodniowo.

Więcej: Jak obniżyć ciśnienie? Sok z buraka i co mówią badania

Według polskich zaleceń z 2023 r. dorośli w wieku 19–65 lat powinni przyjmować 1000–2000 j.m. witaminy D dziennie przez cały rok, zależnie od masy ciała i diety. Suplementacja nie jest konieczna, jeśli od maja do końca września przebywasz na słońcu 30–45 minut dziennie (10:00–15:00, odkryte przedramiona i nogi, bez filtra). Górna bezpieczna dawka dla dorosłych z prawidłową masą ciała to 4000 j.m. dziennie. Przy kamicy nerkowej i przewlekłej chorobie nerek suplementację ustal z lekarzem.

Więcej: Właściwości witaminy D – co potwierdzają badania i ile jej przyjmować

Samo jedzenie śniadania nie odchudza. W przeglądzie badań opublikowanym w 2019 r. w „BMJ” osoby jedzące śniadanie zjadały w ciągu dnia średnio ok. 260 kcal więcej niż te, które je pomijały. Różnica w masie ciała była niewielka i nawet nieco na korzyść osób bez śniadania. Badania trwały jednak krótko i miały niską jakość, dlatego autorzy zalecają ostrożność we wnioskach.

Więcej: Zdrowe śniadanie – przepis na owsiankę z owocami

Z pięciu popularnych sposobów najlepiej uzasadnione są otręby pszenne – to bogate źródło błonnika, które brytyjska służba zdrowia (NHS) wprost poleca przy zaparciach. Błonnik zwiększaj stopniowo, pij płyny i ruszaj się. W małym badaniu bez grupy kontrolnej po kefirze wypróżnienia stały się częstsze, a dla wywaru z kapusty i octu jabłkowego badań nie ma. Do lekarza idź, gdy zaparcia nie mijają, w stolcu jest krew albo chudniesz bez powodu.

Więcej: 5 domowych sposobów na zaparcia – co działa według badań

Nie dla każdego: w badaniu z Bostonu (2024) u 12 z 54 chorych na bezdech zamknięcie ust zmniejszyło przepływ powietrza. Zatkanie nosa zwiększało liczbę bezdechów i spłyceń oddechu średnio o 13,8 zdarzenia na godzinę (metaanaliza z 2026 r.). Z 10 badań w kanadyjskim przeglądzie tylko dwa pokazały wyraźną poprawę, i to przy łagodnym bezdechu. Jeśli ktoś widział, że w nocy przestajesz oddychać, idź do lekarza.

Więcej: Zaklejanie ust na noc (mouth taping) – co mówią badania i komu może zaszkodzić

Tak, ale uważaj na sól. Kiszonki dostarczają bakterii fermentacji mlekowej (jeśli nie były pasteryzowane ani podgrzewane) i mało kalorii – 100 g ogórków kiszonych to ok. 11 kcal. W 100 g ogórków kiszonych jest ok. 700 mg sodu, a w świeżych 11 mg, więc przy nadciśnieniu jedz je z umiarem. Nie są probiotykiem w ścisłym znaczeniu, a dobrych badań nad ich wpływem na zdrowie jest niewiele.

Więcej: Dlaczego warto jeść kiszonki? Lista najzdrowszych kiszonek

Europejska Agencja Leków (EMA) uznaje liść pokrzywy za tradycyjny lek roślinny przy łagodnych bólach stawów i pomocniczo przy drobnych dolegliwościach dróg moczowych. To ocena oparta na długiej tradycji, nie na badaniach klinicznych, a inne przypisywane pokrzywie właściwości widziano tylko w badaniach na komórkach i zwierzętach. EMA nie zaleca pokrzywy dzieciom poniżej 12 lat ani w ciąży i podczas karmienia piersią. Osoby na warfarynie lub acenokumarolu powinny przed zmianą diety porozmawiać z lekarzem.

Więcej: Jedzenie pokrzywy – właściwości, przeciwwskazania i przepis na syrop

Jedna przypadkowo połknięta guma nie uszkodzi układu pokarmowego i zwykle nie wymaga wizyty u lekarza. Nie zostaje w żołądku na 7 lat: przechodzi przez przewód pokarmowy jak jedzenie i wychodzi z kałem. Problemem bywa nawyk połykania – w 1998 r. w „Pediatrics” opisano troje dzieci, u których guma zablokowała przewód pokarmowy. Skurczowy ból brzucha, wymioty i brak stolca to powód do pilnego kontaktu z lekarzem, zwłaszcza u dziecka, które połyka gumę.

Więcej: Co się stanie, jeśli połkniesz gumę do żucia?