
10 produktów antynowotworowych – co naprawdę mówią badania
Reklama
W tym artykule
Wiele osób uważa, że na raka nie ma wpływu, bo „to geny”. Tymczasem dziedziczne zmiany w genach odpowiadają za najwyżej 10% nowotworów. Poznaj 10 grup produktów, które warto jeść często, i sprawdź, co naprawdę mówią o nich badania.
Reklama
Ile może dać dieta?
W 1992 roku amerykańscy badacze przejrzeli ok. 200 badań. Osoby, które jadły najmniej owoców i warzyw, chorowały na raka mniej więcej dwa razy częściej niż te, które jadły ich najwięcej.
Późniejsze, większe badania studzą ten entuzjazm. W europejskim badaniu EPIC (ponad 478 tys. osób) każde dodatkowe 200 g owoców i warzyw dziennie wiązało się z ryzykiem raka niższym tylko o ok. 3%. Amerykański Narodowy Instytut Raka (NCI) podsumowuje: badania u ludzi nie wykazały jednoznacznie, że jakikolwiek składnik diety chroni przed rakiem.
Najmocniejsze dowody dotyczą raka jelita grubego. Według World Cancer Research Fund (WCRF) produkty pełnoziarniste, błonnik i nabiał zmniejszają jego ryzyko, a czerwone i przetworzone mięso oraz alkohol – zwiększają.
Reklama
10 produktów, które warto jeść często
1. Grzyby (pieczarki, shiitake, boczniaki, enokitake, maitake)
Zawierają polisacharydy i inne związki aktywne biologicznie. W metaanalizie 17 badań obserwacyjnych osoby jedzące najwięcej grzybów miały o ok. 1/3 niższe ryzyko raka niż te, które jadły ich najmniej. Najwyraźniej było to widać przy raku piersi. To jednak związek, a nie dowód – większość tych badań była obarczona ryzykiem błędu.
2. Siemię lniane
Jest bogate w lignany – związki roślinne, które łączy się z ochroną przed rakiem piersi. Badania u ludzi nie dały jednoznacznej odpowiedzi.
3. Pietruszka i seler
Zawierają apigeninę – flawonoid, któremu przypisuje się działanie przeciwnowotworowe. U ludzi tego działania nie potwierdzono.
4. Kurkuma i imbir
Kurkuma zawiera kurkuminę, a imbir – gingerol. Oba związki są intensywnie badane, ale także tu brakuje dowodów, że chronią ludzi przed rakiem.
5. Brokuły, kalafior, jarmuż, brukselka, kapusta
Warzywa kapustne zawierają glukozynolany. Związki, które z nich powstają, działały przeciwnowotworowo w badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach. Wyniki badań u ludzi są mniej jednoznaczne.
6. Jogurt i kefir
To produkty mleczne, a przy nabiale WCRF widzi mocne dowody na mniejsze ryzyko raka jelita grubego. Jogurt i kefir to prosty sposób, by jeść nabiał regularnie.
7. Czosnek i cebula
Zawierają związki siarki – w czosnku to m.in. allicyna. Przypisuje się im ochronę przed rakiem żołądka, przełyku i jelita, ale badania u ludzi nie przesądzają sprawy.
8. Pomidory
Są bogate w likopen, który łączy się głównie z ochroną przed rakiem prostaty. To wciąż hipoteza, a nie udowodnione działanie.
9. Cytrusy (limonka, pomarańcza, cytryna, grejpfrut)
Zawierają monoterpeny i flawanony, którym przypisuje się ochronę przed rakiem jamy ustnej, żołądka i przełyku. Także tu brakuje mocnych dowodów z badań u ludzi.
Uwaga na grejpfruty. Owoc i sok grejpfrutowy mogą zmieniać działanie niektórych leków, m.in. części statyn na cholesterol, leków na nadciśnienie i zaburzenia rytmu serca. Jeśli przyjmujesz leki na stałe, sprawdź ulotkę albo zapytaj farmaceutę.
10. Produkty pełnoziarniste
Pieczywo razowe, kasze, płatki owsiane czy brązowy ryż to produkty z najmocniejszymi dowodami z całej listy. Według WCRF produkty pełnoziarniste i błonnik zmniejszają ryzyko raka jelita grubego.
Dlaczego na liście nie ma wina?
Wino bywa przedstawiane jako źródło resweratrolu, który ma chronić przed rakiem. NCI podkreśla, że nie ma naukowych dowodów na taki związek.
Jest odwrotnie. Alkohol zwiększa ryzyko raka jamy ustnej, gardła i krtani, przełyku, wątroby, jelita grubego i piersi – a wszystkie rodzaje alkoholu działają tu podobnie. Według WCRF nie ma ilości, poniżej której ryzyko przynajmniej części nowotworów nie rośnie. Dlatego w profilaktyce raka najlepiej nie pić alkoholu wcale.
Dieta to nie wszystko
Zdrowe jedzenie to jeden z elementów profilaktyki. Równie ważne jest dbanie o formę fizyczną – sprawdź, ile kroków dziennie warto robić, żeby zachować dobrą formę.
Reklama
Źródła
- The Genetics of Cancer – National Cancer Institute, 2024
- Risk Factors: Diet – National Cancer Institute, 2024
- Fruit, vegetables, and cancer prevention: a review of the epidemiological evidence – Nutrition and Cancer, 1992
- Fruit and vegetable intake and overall cancer risk in the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC) – Journal of the National Cancer Institute, 2010
- Higher Mushroom Consumption Is Associated with Lower Risk of Cancer: A Systematic Review and Meta-Analysis of Observational Studies – Advances in Nutrition, 2021
- Why does food increase or decrease the risk of colorectal cancer? – World Cancer Research Fund
- Limit alcohol consumption – World Cancer Research Fund
- Grapefruit Juice and Some Drugs Don’t Mix – U.S. Food and Drug Administration, 2021
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty. Przed stosowaniem ziół i suplementów – zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowanych lekach – skonsultuj się ze specjalistą.



Komentarze 1
Archiwum dyskusji czytelników. Dodawanie nowych komentarzy jest wyłączone.
Super lista. Prosimy o więcej takich zdrowych produktów i rozszerzenie listy 😉