
Matcha – zielona herbata w proszku. Właściwości i jak ją parzyć
Reklama
W tym artykule
Matcha to japońska zielona herbata w proszku. Nie parzy się jej jak zwykłej herbaty – proszek rozprowadza się w wodzie i wypija w całości. Z tego tekstu dowiesz się, co zawiera matcha, co o jej działaniu mówią badania, komu może zaszkodzić i jak ją przygotować.
Reklama
Czym jest matcha?
Matcha to zielona herbata zmielona na drobny proszek. Krzewy herbaciane, z których powstaje, rosną w cieniu. Zacienianie zwiększa w liściach ilość teaniny, kofeiny i chlorofilu. Po zbiorze liście są suszone i ścierane na proszek.
Oryginalna matcha pochodzi z Japonii – kraju, w którym przygotowanie i picie herbaty jest sztuką. Teanina razem z kofeiną nadaje matchy charakterystyczny smak umami.
Ile antyoksydantów ma matcha?
Najważniejszym przeciwutleniaczem zielonej herbaty jest EGCG, czyli galusan epigallokatechiny. W badaniu opublikowanym w „Journal of Chromatography A” w 2003 roku matcha miała co najmniej trzy razy więcej EGCG niż najwyższe wartości opisane wcześniej dla innych zielonych herbat.
Matcha często trafia na listy superfoods, ale dużo przeciwutleniaczy w filiżance to jeszcze nie dowód, że herbata chroni przed chorobami. Autorzy przeglądu badań o matchy z 2020 roku piszą, że jej korzystne działanie trzeba dopiero potwierdzić w badaniach klinicznych.
Co mówią badania o zielonej herbacie?
Badań nad samą matchą jest niewiele, więcej wiadomo o zielonej herbacie w ogóle. Amerykański instytut NCCIH podsumowuje je tak:
- odchudzanie – katechiny i kofeina mogą najwyżej nieznacznie wpływać na masę ciała,
- nowotwory – wyniki badań nad zieloną herbatą i ryzykiem raka są niejednoznaczne,
- serce – mniejsze ryzyko choroby wieńcowej u osób pijących zieloną herbatę widać w badaniach z Azji, ale nie z krajów zachodnich; w badaniach (głównie z ekstraktami) zielona herbata nieznacznie obniżała cholesterol całkowity i LDL.
Czy matcha pomaga schudnąć?
Przegląd Cochrane z 2012 roku sprawdził preparaty z zielonej herbaty u dorosłych z nadwagą i otyłością w badaniach trwających 12–13 tygodni. W badaniach spoza Japonii różnica w masie ciała wyniosła średnio 0,04 kg, w japońskich – od 0,2 do 3,5 kg na korzyść herbaty. Autorzy uznali ten efekt za mały i bez znaczenia klinicznego. Zielona herbata nie pomagała też utrzymać wagi po odchudzaniu.
Reklama
Czy matcha pobudza lepiej niż kawa?
Matcha zawiera kofeinę – według przeglądu z 2020 roku od ok. 19 do 44 mg w gramie proszku, czyli więcej niż typowa zielona herbata. Ma też aminokwas L-teaninę. W metaanalizie 11 badań połączenie kofeiny i L-teaniny poprawiało czujność i przełączanie uwagi w ciągu 2 godzin od przyjęcia.
Nie ma natomiast badań, które potwierdzałyby, że matcha dodaje energii „przez cały dzień” lepiej niż kawa albo że poprawia sen.
Kto powinien uważać z matchą?
Zielona herbata pita jako napój nie budzi u dorosłych zastrzeżeń co do bezpieczeństwa. Warto jednak pamiętać o kilku sprawach:
- kofeina – według EFSA dorosły może bezpiecznie przyjąć do 400 mg kofeiny dziennie (do 200 mg jednorazowo) ze wszystkich źródeł, a kobieta w ciąży – do 200 mg dziennie; kofeina przechodzi też do mleka matki,
- leki – duże ilości zielonej herbaty mogą osłabiać działanie nadololu (lek na nadciśnienie i serce), a ekstrakty mogą zmniejszać stężenie atorwastatyny we krwi; jeśli bierzesz leki na stałe, zapytaj lekarza lub farmaceutę,
- suplementy – kapsułki z ekstraktem zielonej herbaty to nie to samo co napar; EFSA wiąże dawki od 800 mg EGCG dziennie z suplementów z oznakami uszkodzenia wątroby i nie wskazała dla nich bezpiecznej dawki.
Jak parzyć herbatę matcha?
Przygotowanie matchy jest proste. W tradycyjnym japońskim zestawie znajduje się czarka (chawan), bambusowa miotełka (chasen) i bambusowa łyżeczka do nabierania herbaty (chashaku).
Na początek wystarczą Ci jednak naczynia, które masz w kuchni:
- miseczka,
- łyżeczka,
- trzepaczka kuchenna,
- sitko.
Przygotowanie krok po kroku
- Do miseczki wsyp łyżeczkę matchy. Przesiej ją przez sitko, żeby nie powstały grudki.
- Zalej wodą o temperaturze ok. 75 stopni – po zagotowaniu odczekaj ok. 10 minut.
- Ubijaj trzepaczką, aż proszek całkowicie się rozpuści i powstanie charakterystyczna pianka.
Jak wybrać dobrą matchę?
Matcha bardzo różni się jakością i ceną. Przy zakupie sprawdź kolor proszku – za intensywną zieleń i łagodny, mniej gorzki smak odpowiadają chlorofil i teanina z zacienianych liści. W składzie powinna być tylko sproszkowana zielona herbata, bez cukru i innych dodatków.
Reklama
Źródła
- Determination of catechins in matcha green tea by micellar electrokinetic chromatography – Journal of Chromatography A, 2003
- Health Benefits and Chemical Composition of Matcha Green Tea: A Review – Molecules, 2020
- Green Tea: Usefulness and Safety – NCCIH, 2025
- Green tea for weight loss and weight maintenance in overweight or obese adults – Cochrane Database of Systematic Reviews, 2012
- Acute effects of tea constituents L-theanine, caffeine, and epigallocatechin gallate on cognitive function and mood: a systematic review and meta-analysis – Nutrition Reviews, 2014
- EFSA assesses safety of green tea catechins – EFSA, 2018
- Caffeine – EFSA, 2015
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty. Przed stosowaniem ziół i suplementów – zwłaszcza w ciąży, przy chorobach przewlekłych i przyjmowanych lekach – skonsultuj się ze specjalistą.



Komentarze 12
Archiwum dyskusji czytelników. Dodawanie nowych komentarzy jest wyłączone.
Wow, wygląda interesująco, tylko trochę droga
Tak, jest to droga herbata. Ale warto ze względu na smak i łatwo się do niej przekonać 🙂
Piłem ostatnio jakąś herbatę japońską z biedronki. Chyba sencha się nazywała, nawet dobra. O tej nie słyszałem
Polecam spróbować, jest świetna 🙂
Herbatę zieloną matcha można przygotować w domowych warunkach, jednak dla prawdziwych koneserów są specjalne tradycyjne zestawy MATCHA. Warto poszukać w Google 😉
Z picia herbaty można urządzić prawdziwą ceremonię.
A jak nie przepadam ogólnie za herbatami zielonymi, to jest szansa, że się przekonam do tej? Właściwości ma ciekawe, nie powiem.
Zachęcam żeby spróbować, ponieważ smak ma bardzo przyjemny. Herbata jest pyszna 🙂
Zamówiłam 😉
witam, piłem tę herbatę. Jest bardzo dobra i dobrze działa. Pozdrawiam, zenit
Jestem zainteresowana. Czy ta herbata ma jakieś przeciwskazania?
Generalnie należy uważać z ilością – matcha ma sporo kofeiny, od ok. 19 do 44 mg w gramie proszku. Według EFSA dorosły może bezpiecznie przyjąć do 400 mg kofeiny dziennie ze wszystkich źródeł, a kobieta w ciąży lub karmiąca piersią – do 200 mg. Dla dzieci i młodzieży EFSA podaje limit 3 mg kofeiny na kilogram masy ciała dziennie. Jeśli bierzesz leki na stałe, np. na nadciśnienie albo serce, zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Matcha jest świetna. 🙂 Faktycznie, dobrej jakości matcha kosztuje, więcej niż gorzkie chińskie produkty.